KÜLTÜR HİZMETLERİ
Kültür alanında Bornova ve İzmir'e hizmet vermesi beklenen Bornova İlçesi Mustafa Kemal Caddesi üzerinde mevcut yeterli arsa üzerinde 1993 yılından itibaren İzmir Kültür Merkezi adı altında bir Kültür Merkezi yapılması kararlaştırılmış ve ödenekleri ölçüsünde sadece temel kazısı yapılmış ve öylece kalmıştır. Bugüne kadar 35 Milyar TL. harcanarak projesinin hazırlanmış olduğu bilinmektedir. 2000 yılı yatırım programına alınmış bütçeden 200 Miyar TL. ayrılmış, ödenek serbest bırakılmamıştır.

Mustafa Kemal Caddesi üzerinde bulunan ve restorasyon işlemleri 1993 tarihinde başlanarak , proje tutarı 300 Milyar TL. olan Paterson Köşkü restorasyonuna bugüne kadar 20 Milyar TL. harcanmış olduğu bilinmektedir. Paterson Köşkü çevresinin restorasyon ve düzenleme işleri Kültür Bakanlığınca, Büyükşehir Belediye Başkanlığına devredilmiş ve tamamlanmıştır.

İlçemiz Erzene Mahallesi Kurtuluş Mevkiinde yer alan Murat Köşkü 1880 yılında İngiliz Edward Ailesi tarafından inşa edilmiştir. 2001 yılında mülkiyetin ait olduğu Çocuk Esirgeme Kurumu ve İzmir Büyükşehir Belediyesi arasında yapılan bir protokol ile yapı restorasyon uygulaması yapılması şartıyla 15 yıllığına Büyükşehir Belediyesine kiralanmış, 2002-2003 yıllarında yapılan restorasyon uygulaması ile kullanıma hazır hale gelmiştir.

İzmir'in diğer ilçeleriyle karşılaştırıldığında Bornova turizm açısından değerlendirilebilecek bir potansiyele sahip değilse de; tarih boyunca ilçede hüküm süren uygarlıklardan geriye kalan birçok eser bulunmaktadır.15.yüzyılda yapıldığı sanılan Erzene Mahallesinde bulunan Yıkık Minare Camisi, Alişir-Nezir-Beşir Gazi Hazretleri Türbesi, 1880'li yılların başında inşa edilen Büyük Ev (The Charlton Whittall Home-E.Ü. Rektörlük Hizmet Binası) ve Ege Üniversitesi Kampüsü içindeki Yeşil Köşk adıyla bilinen sosyal tesis olarak kullanılan Pandispanya Köşkü, Katolik Santa Maria Kilisesi ve Protestan kiliseleri, 14.yüzyılda yaptırıldığı düşünülen Büyük Camisi (Hüseyin İsa Bey Camisi), Sultan 2. Abdülhamit tarafından 1878'de yaptırılan Çiçekli Köyü Camisi ve Nif çayı üzerinde bulunan ve M.S.300 yılında yapıldığı varsayılan Roma Köprüsü Manisa-İzmir-Aydın kervan (Osmanlı Kaldırım) yolu bu uygarlıkların günümüze kalabilen miraslarıdır.

İlçemiz Merkez Kütüphanesinde okuma salonumuz ve hizmet alanlarımız son derece yetersizdir. Bu nedenle bina teminine ve yeterli sayıda personele ihtiyaç duyulmaktadır. Şubemiz Mehmet Akif Ersoy Halk Kütüphanesi de aynı sorunlarla karşı karşıyadır.

TARİHİ YAPILAR
Peterson Köşkü
İngiliz tacir John Peterson tarafından 1859 yılında inşa edilmeye başlanmıştır. Bugünkü Mustafa Kemal Caddesi üzerinde bulunan 38 odalı köşkün birçok yapı malzemesi Avrupa ve İngiltere'den getirilmiştir. Yedi kez değişikliğe uğrayan köşkte 1991 yılında Kültür Bakanlığı tarafından restorasyon çalışmaları başlatılmış, Anıtlar Yüksek Kurulu'nun onayı ile de çevresindeki 54 bin metrekarelik alanda Büyükşehir Belediyesi tarafından çevre düzenlemesi yapılmıştır. Kültür Bakanlığı, Peterson Köşkü'nün kullanım hakkını 49 yıllığına İzmir Büyükşehir Belediyesi'ne kiralamıştır.

Santa Maria Katolik Kilisesi
Bornova Cumhuriyet Meydanı'nda Kars İlköğretim Okulu yanındaki kilisenin yapım tarihi 1797'dir. Franciscan Mezhebince inşa edilen yapı, Bizans tarzındadır ve halen misyonunu sürdürmektedir.

Paggy Köşkü
Ege Üniversitesi Rektörlük binasının karşısında bulunan köşk, 1800 yıllarında Fontan d'Escalon tarafından inşa edilmiştir. Restore edilen köşk halen canlılığını korumaktadır.

Pandespanian Köşkü
Eski tren istasyonu son durağı ve üniversite kampüsü girişindeki köşk, 1880 yılında Pandespanian ailesi tarafından inşa edilmiştir. Ege Üniversitesi tarafından restore edilen köşk, enfes mimari tarzı ile bugün üniversitenin sosyal tesisi olarak kullanılmaktadır.

Murat Evi (Perili Köşk)
Halk arasında 'Perili Köşk' olarak bilinen Murat Evi, Fevzi Çakmak Caddesi ile Gençlik Caddesi'nin kesiştiği yerdedir. Bina, 1880'de İngiliz ailesi olan Edwards tarafından yaptırılmıştır. Büyük bahçesinin arka kısmında yıkılmaya yüz tutan bir hamam bulunur.
Rivayate göre uzun yıllar köşke geceleri bakire bir kız uğrayıp bir şeyler taşımıştır. Dilden dile dolaşan bu rivayet nedeniyle köşkün adı halk arasında; "Perili Köşk" olarak anılır.

Belhomme Evi
Aliberti House'nin evini yapan İngiliz mimar Clark tarafından 1880 yılında inşa edilmiştir. Yakın geçmişte Belhomme Ailesi'nden gelen ve UNESCO'da görev yapan Helene ARMAND tarafından restore ettirilmiştir. Gösterişli dış cephesi ve girişte muhteşem kolonlara sahip olan binanın röleve ve restorasyonu 1997 yılında dönemin Belediye Başkanı Prof. Dr. Aysel BAYRAKTAR tarafından yapılmıştır.
Fevzi Çakmak Caddesi İş Bankası'nın yanında no:34'te bulunan bina, bugün Bornova Belediyesi Kitaplığı (Atatürk Kitaplığı) olarak kullanılmaktadır.

Steinbuchel Evi
Hürriyet Caddesi üzerinde halen Ege Üniversitesi Rektörlük binasının karşısında yer alan köşk, İngiliz John Maltass tarafından 1860 yılında inşa edilmiştir. Kurtuluş Savaşı'nda ise bu muhteşem köşk Atatürk'ün karargahı olarak kullanılmıştır.

Charlton Whittal (Büyük Ev)
Gençlik Caddesi üzerinde bulunan ve günümüzde Ege Üniversitesi Rektörlük binası olarak kullanılan köşk, tarih içinde Hollandalı rahibelerin manastırı olarak kullanılmıştır. Evin sahibi ünlü Whittal Şirketi'nin kurucusu Charlton Whittal'dir. Giraud Ailesi'ne satılan ev daha sonra Türk yetkililere geçmiştir.

Giraud Evleri
Bugünkü Sanat Sokağı'nın yanında Dokuz Eylül İlköğretim Okulu'nun karşısında Fevzi Çakmak Caddesi üzerinde bulunan köşk, 1860 yılında William Gıraud tarafından inşa edilmiştir. William Gıraud'un babası Türkiye'de ilk tekstil fabrikasının kurucularındandır. Bina uzun yıllar Jean BAPTISTE'nin yeğeni Lui Cortazzı tarafından Venedik Konsolosluğu olarak kullanılmıştır.

Kutsal Haç Kilisesi
19.yüzyılın ikinci yarısında inşa edildiği düşünülen ve İlçemiz Doğanlar Mahallesinde küçük bir Rum cemaatine hizmet veren kilise, Rum Ortadoks kiliselerinin biçimselliğine sahip. Şapel,erken dönem Hıristiyanlık sanatında önemli bir yer tutmaktadır. Bazilikal düzende inşa edilen kilise oldukça küçüktür ve özgün bir duvar tekniğine sahiptir. Çatı bölümü ahşap kaburgalı alçı dekorasyonludur. Neoklasik üsluba sahip kilise sade kumtaşından yapılmıştır. İç dekorasyonda Rönesans sanatında görülen klasik mimari öğelerinin vurgulandığı izlenmektedir.
[galeri:255]